دل‌پیچه در کودکان و بزرگسالان؛ شایع‌ترین علت‌ها و روش‌های درمان دل‌پیچه

دل‌درد و دل‌پیچه از مشکلات شایع گوارشی هستند که ممکن است هم کودکان و هم بزرگسالان را درگیر کنند. گاهی عواملی مانند نفخ، تجمع گاز، مصرف غذای سنگین یا یک ناراحتی موقتی گوارشی باعث ایجاد این دردها می‌شوند؛ اما در برخی موارد، عفونت‌ها یا بیماری‌های گوارشی می‌توانند عامل دل‌پیچه و مشکلاتی مانند اسهال یا یبوست باشند.

نوع، شدت و مدت درد و همچنین علائم همراه، می‌توانند سرنخ‌هایی درباره علت دل درد و دلپیچه بدهند. بنابراین پیش از انتخاب روش درمان، بهتر است با دلایل شایع دل‌درد و دل‌پیچه و علائمی که نیاز به بررسی پزشکی دارند آشنا شویم.

انواع دل درد و دلپیچه

وقتی دل‌پیچه با اسهال همراه می‌شود، دفع مایعات و املاح بدن نیز افزایش پیدا می‌کند و احتمال کم‌آبی بیشتر می‌شود. از طرفی، نوع و شدت درد، محل آن، مدت ادامه علائم و نشانه‌های همراه می‌توانند سرنخ‌هایی درباره علت مشکل بدهند. بنابراین بهتر است قبل از انتخاب درمان، ابتدا علت احتمالی دل‌درد و دل‌پیچه مشخص شود.

تفاوت دل‌درد با دل‌پیچه چیست؟

دل‌درد می‌تواند به شکل‌های مختلفی احساس شود؛ از یک درد خفیف و مبهم گرفته تا درد شدید، سوزشی یا تیر کشنده. دل‌پیچه معمولا بیشتر به صورت گرفتگی و انقباض شکم احساس می‌شود و ممکن است شدت آن کم و زیاد شود.

برای مثال اگر دل درد می‌گیرد و ول می‌کند،  ممکن است این حالت با انقباضات روده، نفخ، تجمع گاز یا تغییر حرکات دستگاه گوارش ارتباط داشته باشد. البته تکرار این حالت یا همراه شدن آن با علائم دیگری مانند تب، استفراغ یا تغییرات واضح در دفع، می‌تواند نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد.

دلایل دل‌پیچه در کودکان و بزرگسالان

دل‌درد و دل‌پیچه می‌توانند دلایل مختلفی داشته باشند و شدت و محل درد، مدت زمان آن و علائم همراه، در تشخیص علت اهمیت زیادی دارند. در بسیاری از موارد، عواملی مانند نفخ، تجمع گاز، سوءهاضمه، پرخوری یا تغییر در عادات غذایی باعث درد و گرفتگی شکم می‌شوند و علائم پس از مدتی برطرف می‌شوند. با این حال، برخی عفونت‌ها و بیماری‌های گوارشی نیز می‌توانند باعث دل‌درد و دل‌پیچه شوند.

مشکلات گوارشی و سبک زندگی

نحوه غذا خوردن و نوع مواد غذایی از شایع‌ترین دلایل دل‌پیچه هستند. مصرف غذای سنگین و پرچرب، پرخوری، نوشیدنی‌های گازدار و خوردن سریع غذا می‌تواند باعث سوءهاضمه، نفخ و تجمع گاز در روده شود. یبوست هم با افزایش فشار در روده می‌تواند به درد و گرفتگی شکم منجر شود.

Digestive & Lifestyle Triggers

Often, the culprit is what (or how) we eat. Overeating, consuming high-fat “trigger” foods, or drinking aerated (carbonated) beverages can lead to indigestion and gas, causing the stomach to distend and cramp.

https://digestiveinstituteaz.com

عفونت و مسمومیت غذایی

عفونت‌های گوارشی و مسمومیت غذایی ممکن است با دل‌پیچه، درد شکم، تهوع، استفراغ، تب و اسهال همراه باشند. در این شرایط، انقباضات دستگاه گوارش به دفع عامل عفونی یا محرک کمک می‌کنند. اگر اسهال شدید یا طولانی باشد، احتمال کم‌آبی بدن هم افزایش پیدا می‌کند.

برای مثال یکی از مهم ترین دلایل دل پیچه و اسهال در کودکان و نوزادان به عفونت های دستگاه گوارش، به خصوص عفونت‌های روده ای که از نوع ویروسی است باز می‌گردد. البته عفونت های باکتریای و انگلی هم می توانند باعث ایجاد این بیماری در کودکان شوند.

برای مشاهده مقاله مرتبط با درمان اسهال کودکان از کلینیک زارعی می‌توانید روی لینک آبی کلیک کنید.

عدم تحمل غذایی

بعضی افراد پس از مصرف غذاهای خاص دچار نفخ، دل‌پیچه و درد شکم می‌شوند. عدم تحمل لاکتوز، فروکتوز یا بعضی مواد غذایی می‌تواند باعث تخمیر در روده، تولید گاز و بروز علائم گوارشی شود. در صورتی که درد و دل‌پیچه هر بار پس از مصرف یک ماده غذایی مشخص ایجاد شود، بررسی این احتمال می‌تواند مفید باشد.

یبوست و اختلالات عملکردی روده

یبوست، سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) و برخی اختلالات عملکردی دستگاه گوارش هم می‌توانند باعث دل‌درد و گرفتگی‌های مکرر شوند. در افراد مبتلا به IBS، عواملی مانند استرس، برخی غذاها و تغییر حرکات روده ممکن است علائم را تشدید کنند.

استرس و اضطراب

دستگاه گوارش ارتباط نزدیکی با سیستم عصبی دارد و استرس و اضطراب می‌توانند روی حرکات روده تأثیر بگذارند. به همین دلیل، برخی افراد در شرایط پر استرس دچار دل‌پیچه، نفخ یا تغییر در عادات دفع می‌شوند.

چه بیماری‌هایی می‌توانند باعث دل‌درد شوند؟

در کنار علت‌های شایع و معمولا کم‌خطر، بعضی بیماری‌ها نیز ممکن است با درد یا دل‌پیچه همراه باشند؛ از جمله:

• بیماری‌های التهابی روده مانند کرون و کولیت اولسراتیو

• دیورتیکولیت

• آپاندیسیت

• مشکلات کیسه صفرا

• برخی بیماری‌های زنان مانند آندومتریوز یا کیست تخمدان

نکته: اگر درد شدید، ناگهانی، مداوم یا رو به تشدید باشد، نباید تنها به نفخ یا سوءهاضمه نسبت داده شود و بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

دل‌درد و دل‌پیچه همراه با اسهال چه معنایی دارد؟

وقتی دل‌پیچه همراه با مدفوع شل یا آبکی اتفاق می‌افتد، یکی از احتمالات، عفونت یا التهاب دستگاه گوارش است. مسمومیت غذایی و برخی عفونت‌های ویروسی نیز می‌توانند باعث بروز هم‌زمان دل‌پیچه، اسهال، تهوع و استفراغ شوند.

در چنین شرایطی باید علاوه بر علت احتمالی، به مدت زمان اسهال و میزان از دست رفتن مایعات نیز توجه کرد. اگر اسهال شدید، طولانی یا همراه با علائمی مانند خون در مدفوع، تب یا کم‌آبی باشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برای آشنایی بیشتر با دلایل انواع اسهال و روش‌های مدیریت آن، مطالعه مقاله معجزه درمان سریع اسهال بزرگسالان می‌تواند مفید باشد.

علت دل‌پیچه در زنان چیست؟

در زنان، علاوه بر دلایل گوارشی، عوامل دیگری نیز ممکن است باعث ایجاد درد یا گرفتگی قسمت پایین شکم شوند. دردهای مرتبط با قاعدگی یکی از نمونه‌های شایع هستند، اما مشکلات مربوط به دستگاه تناسلی نیز می‌توانند علائمی مشابه ایجاد کنند.

به همین دلیل، اگر درد شکم شدید، مداوم یا غیر معمول باشد یا همراه با علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی، تب یا ضعف شدید ایجاد شود، نباید تنها به مشکلات گوارشی نسبت داده شود.

روش‌های درمان خانگی دل‌پیچه بزرگسالان

برای دل‌پیچه‌های خفیف و کوتاه‌مدت که با علائم هشدار همراه نیستند، بعضی اقدامات ساده می‌توانند به بهتر شدن شرایط کمک کنند.

نوشیدن مایعات کافی، استراحت، خوردن وعده‌های غذایی سبک و پرهیز موقت از غذاهای چرب و سنگین از اقداماتی هستند که ممکن است برای برخی افراد مفید باشند. اگر دل‌پیچه همراه با اسهال یا استفراغ باشد، تأمین مایعات و توجه به نشانه‌های کم‌آبی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

با این حال، درمان خانگی دل‌پیچه و اسهال بزرگسالان نباید جایگزین بررسی پزشکی در موارد شدید یا طولانی‌مدت شود. همچنین بهتر است از مصرف خودسرانه دارو، به‌خصوص زمانی که علت درد مشخص نیست، خودداری شود.

بهترین قرص دل‌پیچه و اسهال چیست؟

بعضی افراد هنگام بروز درد شکم به دنبال درمان سریع دل‌درد با قرص هستند، اما انتخاب دارو به علت ایجاد درد بستگی دارد. دارویی که برای یک مشکل گوارشی مناسب است، ممکن است برای علت دیگری کاربردی نداشته باشد یا حتی باعث پوشاندن علائم یک بیماری مهم شود.

بنابراین اگر درد شدید است، مرتب تکرار می‌شود یا همراه با علائم غیرطبیعی دیگری ایجاد شده، بهتر است قبل از مصرف خودسرانه دارو علت آن مشخص شود.

چه زمانی دل‌درد خطرناک است؟

شدت و نوع درد تنها معیار تشخیص جدی بودن آن نیست؛ علائم همراه نیز اهمیت زیادی دارند. در صورت مشاهده موارد زیر، بهتر است برای بررسی پزشکی اقدام شود:

• درد شدید یا ناگهانی شکم

• افزایش تدریجی شدت درد

• تب بالا یا مداوم

• استفراغ مکرر

• مشاهده خون در مدفوع یا استفراغ

• تورم یا سفتی غیرطبیعی شکم

• بی‌حالی شدید

• کاهش قابل توجه ادرار یا سایر نشانه‌های کم‌آبی

• ادامه‌دار شدن یا تکرار مکرر درد

در کودکان و نوزادان، بی‌حالی، کاهش ادرار، خشکی دهان و کاهش هوشیاری می‌توانند از نشانه‌های مهم کم‌آبی باشند و نیاز به توجه بیشتری دارند.

جمع‌بندی

دل‌درد و دل‌پیچه علت‌های متنوعی دارند و همیشه به معنای یک بیماری جدی نیستند. مشکلات غذایی، نفخ، یبوست، عفونت‌های گوارشی، استرس و در زنان برخی عوامل مرتبط با قاعدگی از جمله دلایل احتمالی این علائم هستند.

در موارد خفیف ممکن است استراحت، مصرف مایعات و اصلاح موقت رژیم غذایی کافی باشد؛ اما اگر درد شدید یا مداوم باشد، مرتب تکرار شود یا همراه با تب، استفراغ، خونریزی، بی‌حالی یا نشانه‌های کم‌آبی باشد، بهتر است علت آن بررسی پزشکی شود.